Thống kê truy cập

Online : 5988
Đã truy cập : 131064180

Đặc sắc Lễ hội truyền thống đền Phấn Động

20/09/2023 14:25 Số lượt xem: 479

            “Tháng 8 giỗ cha, tháng 3 giỗ mẹ” từ lâu đã là nét đẹp trong văn hóa tâm linh của người Việt. Lễ hội truyền thống đền Phấn Động, Đền thờ ông cả Đông Mơi là một trong những lễ hội tiêu biểu, mang đậm bản sắc tín ngưỡng, văn hóa của vùng Bắc Ninh Kinh Bắc.


        

Tháng 8, khi cái nắng hanh vàng của mùa thu hòa cùng màu vàng rực trên cánh đồng lúa chín cũng là lúc người dân Bắc Ninh và du khách thập phương lại tìm về đền Phấn Động. Tọa lạc bên dòng sông Cầu thơ mộng, đền Phấn Động là một biểu tượng uy linh, tôn kính của người dân xã thôn Phấn Động, xã Tam Đa.

Tục truyền, Đền Phấn Động nằm trên cả một doi đất lớn được bồi đắp suốt cả nghìn năm nay mà thành, nên vô cùng vững chãi. Trải qua nghìn năm lịch sử cùng với những biến đổi của thời gian, diện mạo của phòng tuyến xưa không còn nguyên vẹn, những dấu vết vật chất cho đến nay cũng không tồn tại nhiều. Nằm trong cụm di tích phòng tuyến sông Như Nguyệt, di tích đền Phấn Động xưa kia là nơi Lý Thường Kiệt cho quân mai phục, tập kích 30 vạn quân Tống vượt sông Cầu đánh sang. Đến nay, dù đã qua nhiều lần tu sửa nhưng đền vẫn giữ được khá nhiều hạng mục cổ kính. Di tích đền Phấn Động đã được Bộ VHTT&DL xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyết định số 28 ngày 28 tháng 1 năm 1988. Đền thờ ông cả Đông Mơi- người làng bản xã, tướng thời Lý, tham gia đánh giặc Tống xâm lược.

Phấn động là vùng quê giàu truyền thống cách mạng với đậm đặc các di tích lực sử văn hóa cấp quốc gia, là địa điểm sinh hoạt cộng đồng thỏa mãn nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân. Di tích đó trở thành niềm tự hào, là môi trường giáo dục, nhắc nhở các thế hệ về truyền thống của dân tộc. Mỗi di tích địa danh lịch sử của chiến thắng Như Nguyệt – từ Đại bản doanh của quan quân Nhà Lý ở Yên Phụ đến điểm đầu chiến tuyến Đền Xà – Ngã Ba Xà – chùa Bồ Vàng – bến sông Như Nguyệt – Ghềnh – Đền Can Vang, Đền chùa Phấn Động… được đặt vào hệ thống di tích tham quan du lịch và lễ hội chiến thắng Như Nguyệt sẽ nhân lên nhiều lần trong tâm trí nhân dân Bắc Ninh – Kinh Bắc và quý khách trong và ngoài nước.

Theo tục lệ hàng năm, lễ hội đền thôn Phấn Động được tổ chức kéo dài khoảng một tuần từ ngày 1/8 đến ngày 7/8 âm lịch, lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách gần xa. Lễ hội bao gồm phần lễ là các nghi lễ tế thần, lễ rước, dâng hương, diễn lại tích xưa vua cha đi đánh giặc, đường thủy và đường bộ được cử hành long trọng, uy nghi và tôn kính; bên cạnh đó phần hội cũng diễn ra khá sôi động với những trò chơi mang đậm tính dân gian như hát văn hầu bóng, kéo co, chọi gà, cờ tướng, đấu vật, đua thuyền…

Có đến thăm đền Phấn Động vào những ngày lễ hội mới cảm nhận hết những nét văn hóa đặc sắc của vùng đất thiêng này. Hòa mình trong dòng người đông đúc, chúng tôi cũng như bao người cảm thấy phấn chấn trong bầu không khí rộn rã, nhộn nhịp lạ thường. Người già, con trẻ, nam thanh, nữ tú, dân trong vùng, khách thập phương từ mọi miền Tổ quốc cùng về trảy hội.

Ngày mở hội là ngày nhân dân trong làng rước bài vị, bát hương từ đình cũ về đền. Người người khăn áo chỉnh tề, rước kiệu thánh trong sắc cờ hoa rực rỡ, trong tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng nhạc rộn ràng. Các bô lão kính cẩn rước bài vị vào đền chính. Nghi lễ dâng hương cũng được bắt đầu. Nén hương thơm mang theo tấm lòng thành kính, thơm thảo. Con cháu cúi đầu bái tạ, tưởng nhớ về những vị anh hùng dân tộc đã có công dựng xây và bảo vệ quê hương, đất nước mình.

Vào mỗi dịp lễ hội đền Đền Phấn Động, hội thi bơi chải đã trở thành nét đẹp truyền thống. Dù năm nào cũng diễn ra nhưng vào ngày hội, một không khí háo hức, rộn ràng lan tỏa khắp đường làng, ngõ xóm. Sự nhiệt tình, say mê của mỗi người tham gia đã nói lên ý nghĩa tâm linh vô cùng quan trọng của hội thi này đối với người dân nơi đây. Ngoài ý nghĩa sâu sắc, bơi chải là môn thể thao lành mạnh, nâng cao sức khỏe, rèn luyện cho con người tính bền bỉ, dẻo dai. Tiếp nối dòng chảy văn hóa dân gian, bơi chải đã trở thành nét đẹp văn hóa, góp phần khơi dậy vẻ đẹp truyền thống, tượng trưng cho tinh thần thượng võ.

Chia tay lễ hội đền Phấn Động, chúng tôi thả bước thư thái trong nắng chiều ngả vàng, cảm nhận làn gió trong lành từ cánh đồng xa xa thổi về cùng hơi nước từ dòng sông Cầu ùa lên mát dịu. Tạm biệt Phấn Động với những con người giàu lòng mến khách, không biết tự khi nào bỗng thấy lòng trào dâng một cảm xúc vô hạn, thấy yêu hơn, tự hào hơn về mảnh đất, con người quê hương./.

                                                                            

Văn Tuyển